Çatışma Çözme
Çatışma çözme becerisi, çocuğun duygusal zeka gelişimi içinde önemli bir yer kaplamaktadır. Bu beceri, çocuklara yaşamının erken dönemlerinde kazandırılması gereken bir beceridir. Ailedeki yetişkinlerin herhangi bir anlaşmazlık durumunda nasıl davrandıkları, ailenin genç bireyleri için son derece önem taşımaktadır.
Çatışma Çözme Becerileri
1- İletişim becerisi
2- Duygularını fark etme, kabul etme becerisi
3- Sorun çözme becerisi
4- Öfke kontrolü gerektirir.
İletişim sadece konuşmak değildir;
* Ne söyleyeceğini bilmek,
* Bunu ne zaman ve nasıl söylemenin uygun olacağına karar vermek,
* Olayların en basit nasıl anlatılabileceğine karar vermek,
* Göz teması kurarak ve akıcı dille konuşabilmek,
* Söylediklerimizin anlaşılıp anlaşılmadığına dikkat etmek, fark edebilmektir.
Çatışmalı Durumlarda ve Genel Olarak İletişimde Engeller:
1- Ahlak dersi vermek; “Büyüklerine karşı saygılı olmalısın.”
2- Öğüt vermek, çözüm önermek: “Onunla arkadaşlık etmemen bence daha doğru bir davranış.”
3- Yargılamak, eleştirmek, suçlamak: “Sen asla ödevlerini zamanında yapmazsın zaten.”
4- Uyarmak, gözdağı vermek: “Öyle yapma diyorum sana pişman olursun, fena olacak.”
5- Emir vermek: “Çantanı attığın yerden kaldır çabuk.”
6- Ad takmak, alay etmek: “Sen şımarık bir çocuksun.”
7- Tanı koymak, analiz etmek: “Bence senin böyle davranmanın sebebi arkadaşını kıskanman.”
8- Sorguya çekmek: “Son zamanlarda arkadaşlarınla aran nasıl? Okulda bugün ne yaptın?”
9- Sözünden dönmek, konuyu saptırmak: “Ben sana söz verirken önümüzdeki haftayı kastetmiştim. Sanki biz bunları hiç yaşamadık biz de çocuk olduk.”
10- Avutmaya çalışmak duygularını önemsememek: “Üzülme bunun için üzülünür mü? Her şey düzelecek sen kazanacaksın.”
Çocuğun duygularına karşı çıkmamaya özen gösterilmelidir. ‘Korkuyorum’ diyen çocuğa ‘Ne var korkacak? Korkma’ benzeri ifadeler yerine ‘demek korkuyorsun!’ diyerek sarılmak korkusunu ifade etmesini sağlarken onu yenme şansı da verecektir.
Karşılıklı olarak uygun bulunacak çözüm yolları aramak işbirliğinin önemini vurgulayacaktır.
Çocuğun problemini onun adına çözmemeli, önerilerde bulunmamalıdır. Onun problemini kendisinin çözmesine fırsat vermeli ama gerekirse yardıma hazır olunduğu belirtilmelidir.
Çözüm için akla gelen tüm fikirleri değerlendirme yapmadan önce kağıda yazabilir, seçenekleri bir bütün olarak görmesi sağlanabilir.
İki tarafın ihtiyaçlarını birlikte değerlendirmek karşılıklı saygının bir gereğidir. Uzlaşma zemini bulabilmek sorunların çözümünü kolaylaştırır. Güzel sözcüklerin sihrine inanmak ve onları kullanmak iletişimi güçlendirir.
Kaynak: Doğan Cüceloğlu İletişim Donanımları, Üstün Dökmen İletişim Çatışmaları ve Empati
Ebru TEKİN
Psikolog –Aile Danışmanı
